اسد الله معطوفى
716
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
ديوان آمده و بعرض رسانيدند كه بدستور قديم به امر خدمت و جاروبكشى آستانه متبركه منوره امامزاده واقعه در قريه خواستهرود استراباد قيام و امداد مىنمايند ، ولى عمال و داروغگان و كدخدايان آن ولايت مطالبات و شلتاقات و تكاليف خلاف حكم مىنمايند و قليلى از اراضى و نيمسنگ آب وقف آستانه مزبوره را گرفته و مزاحمت ايجاد مىكنند ، بنابراين مقرر فرموديم پيرامون اراضى و آب وقف آستانه نروند و هيچگونه عوارضات ممنوعه اخذ ننمايند و . . . » . 88 ده سال بعد ( ذى الحجه 1089 ه . ق ) شاه سليمان عينا همين حكم را تمديد و براى اولاد درويش حسين و درويش اللهداد ارسال نمود . اين حكم و فرمان يعنى معافيت خانوادههاى يادشده و متولى امامزاده خواستهرود از « تكاليف ديوانى » در ماه شوال سال 1116 ه . ق توسط شاه سلطان حسين تمديد شد . اين حكم در چند نوبت ديگر يعنى محرم 1138 ه . ق توسط شاه طهماسب دوم ، ربيع الثانى 1165 ه . ق توسط محمد حسن خان قاجار ( پدر آقا محمد خان ) ، رجب 1226 ه . ق توسط بديع الزمان ميرزا حاكم استراباد ( پسر محمد قلى ميرزا و نوه فتحعلى شاه ) ، 1256 و توسط حاكم استراباد ، 11 شعبان 1288 ه . ق توسط سليمان خان يوزباشى و كلانتر بلوك فخر عماد الدين ، تكرار و تمديد شد . 89 اين اسناد كه بخشى از اصل آنها در اختيار نگارنده است ، نشان بر اعتبار و قدمت اين روستا دارد . يكى از عوامل موثر و دخيل در اين قدمت و اعتبار ، چشماندازهاى طبيعى ، زيبا و نيز ييلاقى بودن آن هم بوده است ، طوريكه اشرافيت شهر و نيز قنسولهاى روس مقيم قنسولگرى استراباد ، بسيارى از اوقات گرم تابستان خود را از جمله در سال 1328 ه . ق به همراه خانواده در اين روستا به سر مىبردند . اين تيپ اجتماعى از نعمات ديگر اين محيط از جمله چشمه آب گرم هم بهره مىبردند . از قرار معلوم اولين بار در سال 1035 ( سه سال آخر حكومت شاه عباس صفوى ) شخصى بنام على گودرزى حوضچهاى براى اين آب گرم درست كرد و به وضع آن سروسامان داد . سنگنوشته يا كتيبه سنگى مربوط به اين اقدام در تصاوير صفحات بعد ارائه شده است . يك متن تاريخى در سال 1276 ه . ق درباره اين روستا چنين نوشته است : « قريه زيارت خاصه رود حاليه 65 خانوار ، 290 نفر نفوس ، مرد زندار 65 نفر ، زن شوهردار 65 نفر ، مرد بىزن 23 نفر و زن بىشوهر 14 نفر دارد » . 90